Telefon
+90 541 592 75 80
Email
info@seyhanorak.com
Adres
Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
Sırtta geçmeyen ağrı, kollarda ya da bacaklarda uyuşma, yürümede bozulma, güç kaybı veya idrar kontrolünde değişiklik… Bu belirtiler her zaman omurilik tümörü anlamına gelmez; ancak özellikle ilerleyici hale geldiğinde mutlaka ciddiyetle değerlendirilmelidir. Omurilik tümörleri, omurilik dokusunun kendisinden, omuriliği çevreleyen yapılardan ya da vücudun başka bir bölgesinden omurgaya yayılan kitlelerden kaynaklanabilir. Sorun yalnızca “tümör” olması değildir; omurilik ve sinirler üzerinde bası oluşturması, hareket, his, denge ve mesane-bağırsak fonksiyonlarını etkileyebilmesidir. Bu nedenle erken tanı, doğru görüntüleme ve kişiye özel tedavi planlaması büyük önem taşır
Omurilik tümörleri, omurilik içinde, omuriliği saran zarların çevresinde veya omurga yapılarıyla ilişkili bölgelerde gelişen anormal hücre çoğalmalarıdır. Bazıları iyi huylu ve yavaş büyüyen yapıda olabilirken, bazıları kötü huylu ya da agresif seyir gösterebilir. Ayrıca bazı tümörler primerdir, yani doğrudan bu bölgede başlar; bazıları ise başka organlardan omurgaya veya omurilik çevresine yayılır. Bu nedenle “omurilik tümörü” tek bir hastalık adı değil, farklı yerleşim ve davranış özellikleri olan geniş bir tümör grubudur.
Omurilik tümörlerinin belirtileri, tümörün bulunduğu seviyeye, büyüklüğüne, büyüme hızına ve omurilik ya da sinir kökleri üzerindeki basısına göre değişir. En sık yakınmalardan biri sırt veya boyun ağrısıdır. Ancak yalnızca ağrı değil; uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük, yürüme bozukluğu, denge kaybı ve ileri durumlarda mesane veya bağırsak kontrolünde bozulma da görülebilir. Özellikle giderek artan nörolojik yakınmalar, sıradan kas-iskelet sistemi ağrılarından ayrılması gereken önemli uyarı işaretleridir.
Omurilik tümörüne bağlı ağrı her hastada aynı olmaz; ancak dinlenmekle tam geçmeyen, giderek artan, gece belirginleşen veya omurgadan başlayıp kola, bacağa, göğse ya da karına yayılan ağrılar daha dikkatli değerlendirilmelidir. Özellikle ağrıya uyuşma, güç kaybı veya yürüme bozukluğu eşlik ediyorsa beklemek doğru değildir.
Omurilik tümörlerinin nedeni her hastada net olarak ortaya konamayabilir. Bazı tümörler doğrudan omurilik veya çevre yapılardan kaynaklanır. Bazıları genetik yatkınlıkla ilişkili olabilir. Bir kısmı ise akciğer, meme, prostat gibi başka organlardan omurgaya veya spinal bölgeye yayılım sonucu gelişebilir. Klinik açıdan en önemli nokta, neden arayışından çok tümörün yerleşimi, omurilik üzerindeki etkisi ve nörolojik fonksiyonları ne ölçüde tehdit ettiğinin doğru belirlenmesidir.
Tanı sürecinde nörolojik muayene ile birlikte görüntüleme büyük önem taşır. Özellikle manyetik rezonans görüntüleme, tümörün yerini, boyutunu, omurilik ve sinirlerle ilişkisini değerlendirmede temel yöntemlerden biridir. Gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi, ek ileri incelemeler ve bazı hastalarda doku tanısı için biyopsi veya ameliyatla çıkarılan dokunun patolojik değerlendirmesi gerekebilir. Kesin yaklaşım, tümörün yalnızca görülmesi değil; tipinin ve davranışının da anlaşılmasını gerektirir.
Omurilik tümörü tedavisi her hastada aynı değildir. Planlama yapılırken tümörün tipi, iyi huylu veya kötü huylu oluşu, omurilik içindeki ya da dışındaki yerleşimi, büyüklüğü, yayılım durumu, hastanın nörolojik bulguları ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir. Bazı küçük ve yavaş büyüyen tümörlerde yakın izlem düşünülebilirken, omuriliğe bası yapan, nörolojik kayba yol açan veya büyüme eğilimi gösteren kitlelerde aktif tedavi gerekir.
Tedavi seçenekleri arasında cerrahi, radyoterapi, bazı hastalarda kemoterapi ve gerektiğinde ileri destek tedavileri bulunur. Temel amaç; omurilik üzerindeki baskıyı azaltmak, tümörü mümkün olan en güvenli şekilde çıkarmak veya kontrol altına almak, nörolojik fonksiyonları korumak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Her tümör tamamen çıkarılamayabilir; çünkü bazı lezyonlar omurilik dokusuna çok yakın veya onunla iç içe olabilir. Bu nedenle tedavide en önemli unsur, maksimum faydayı güvenli sınırlar içinde sağlamaktır.
Cerrahi, omurilik tümörlerinde en önemli tedavi basamaklarından biridir. Özellikle omuriliğe baskı yapan, güç kaybına neden olan, idrar veya dışkı kontrolünü bozan, giderek büyüyen ya da tanı için doku örneği gerektiren durumlarda ameliyat gündeme gelir. Cerrahinin amacı tümörü tamamen veya güvenli ölçüde çıkarmak, omurilik üzerindeki basıyı azaltmak ve kalıcı nörolojik hasar riskini en aza indirmektir.
Bazı omurilik tümörlerinde cerrahi sonrası kalan dokuyu kontrol etmek, ameliyatın uygun olmadığı olgularda büyümeyi sınırlamak veya metastatik hastalıkta basıyı azaltmak için radyoterapi uygulanabilir. Tümör tipine göre bazı seçilmiş hastalarda sistemik tedaviler de değerlendirilir. Tedavi kararı, tümörün biyolojisi ve yerleşimine göre multidisipliner şekilde verilmelidir.
Omurilik tümörlerinde gecikme, omurilik üzerindeki baskının artmasına ve nörolojik kayıpların ilerlemesine yol açabilir. Güç kaybı, yürüme bozukluğu veya mesane-bağırsak kontrolünde bozulma geliştiğinde tablo daha ciddi hale gelebilir. Bazı fonksiyon kayıpları tedavi sonrası düzelebilse de, bazı hastalarda kalıcı olabilir. Bu nedenle ilerleyici ağrıya eşlik eden nörolojik belirtiler olduğunda erken değerlendirme, fonksiyonların korunması açısından kritik öneme sahiptir.
Aşağıdaki belirtiler varsa uzman değerlendirmesi ertelenmemelidir: