Telefon
+90 541 592 75 80
Email
info@seyhanorak.com
Adres
Yenişehir, İşçiler Cd. No:126, 35170 Konak/İzmir
Bebeğinizin baş çevresinin normalden hızlı büyümesi, baş şeklinde belirgin farklılık, geçmeyen sabah baş ağrıları, tekrarlayan kusma, denge kaybı veya nöbet gibi belirtiler çocuk beyin cerrahisinin ilgilendiği bir hastalığa işaret edebilir. Bu belirtilerin bulunması her zaman ciddi bir beyin hastalığı anlamına gelmez. Ancak çocuğun gelişimini etkileyebilecek sorunların erken fark edilmesi, tedavi başarısı ve sinir sistemi işlevlerinin korunması açısından önemlidir.
Çocuk beyin cerrahisi veya pediatrik nöroşirürji; yenidoğan döneminden ergenliğe kadar çocuklarda görülen beyin, omurilik, omurga, kafatası ve çevresel sinir hastalıklarının cerrahi değerlendirmesiyle ilgilenir. Hidrosefali, kraniosinostoz, spina bifida, çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörleri, Chiari malformasyonu, kafa travmaları ve seçilmiş epilepsi vakaları bu alanın başlıca çalışma konuları arasındadır.
Çocuklar küçük yetişkinler değildir. Beyin, kafatası ve omurgaları gelişmeye devam ettiği için tanı, ameliyat ve takip süreçleri çocuğun yaşına ve gelişim dönemine göre planlanmalıdır. Tedavide yalnızca mevcut hastalığın giderilmesi değil; büyümenin, bilişsel gelişimin, hareket yeteneklerinin ve yaşam kalitesinin korunması hedeflenir.
Çocuk beyin cerrahisi, çocukluk çağında görülen merkezi ve çevresel sinir sistemi hastalıklarının tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen uzmanlık alanıdır.
Bu alan aşağıdaki anatomik yapıları kapsar:
Bazı hastalıklar doğuştan bulunurken bazıları doğumdan sonra enfeksiyon, travma, tümör veya gelişimsel farklılıklar sonucunda ortaya çıkabilir.
Pediatrik beyin cerrahisinin değerlendirdiği hastalıklar çocuğun yaşına göre değişebilir. Yenidoğanlarda doğumsal anomaliler daha sık görülürken daha büyük çocuklarda tümörler, travmalar, hidrosefali ve omurga hastalıkları öne çıkabilir.
Tedavi gerekliliği yalnızca MR veya tomografi görüntüsüne göre belirlenmez. Çocuğun belirtileri, nörolojik muayenesi, gelişim düzeyi ve hastalığın ilerleme riski birlikte değerlendirilir.
Çocuklarda sinir sistemi hastalıklarının belirtileri yaşa göre farklılık gösterebilir. Bebekler şikâyetlerini ifade edemediği için davranış değişiklikleri ve gelişim bulguları önem taşır.
Bu belirtiler her zaman cerrahi bir hastalıktan kaynaklanmaz. Kesin değerlendirme için çocuğun yaşı, gelişim özellikleri ve muayene bulguları dikkate alınmalıdır.
Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının beynin içindeki boşluklarda normalden fazla birikmesi sonucunda gelişir. Biriken sıvı beyin karıncıklarının genişlemesine ve bazı hastalarda kafa içi basıncın artmasına neden olabilir.
Bebeklerde kafatası kemikleri henüz birleşmediği için en dikkat çekici belirti baş çevresinin hızlı büyümesi olabilir.
Daha büyük çocuklarda baş ağrısı, kusma, görme bozukluğu, denge kaybı ve okul başarısında düşüş görülebilir.
Tedavide fazla sıvıyı karın boşluğuna taşıyan şant sistemleri veya uygun hastalarda endoskopik üçüncü ventrikülostomi uygulanabilir. Çocuk beyin cerrahisi merkezlerinde hidrosefali, şant uygulamaları ve nöroendoskopik işlemler temel tedavi alanları arasında yer alır.
Kraniosinostoz, bebeğin kafatasındaki kemikler arasında bulunan büyüme hatlarından bir veya birkaçının normalden erken kapanmasıdır.
Bebeğin beyni büyümeye devam ederken erken kapanan kemik hattı kafatasının farklı yönlerde şekillenmesine neden olabilir.
Her baş şekli farklılığı kraniosinostoz değildir. Bebeğin sürekli aynı pozisyonda yatmasına bağlı pozisyonel kafa şekil bozuklukları da görülebilir.
Kraniosinostoz tedavisinde bebeğin yaşı ve kapanan sütürün türüne göre açık veya endoskopik cerrahi yöntemler değerlendirilebilir. Erken dönemde uygun hastalarda uygulanan minimal invaziv yöntemler daha küçük kesiler, daha az kan kaybı ve daha kısa hastane yatışı sağlayabilir.
Spina bifida, bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında omurganın ve omurilik çevresindeki yapıların tam olarak kapanmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal bir hastalıktır.
En açık formunda bebeğin sırtında sinir dokusunu içeren bir kese görülebilir. Bazı daha kapalı formlarda ise cilt üzerinde küçük bir çukur, renk değişikliği, yağ dokusu veya aşırı kıllanma bulunabilir.
Açık spina bifida vakalarında enfeksiyon ve sinir hasarı riskini azaltmak için doğumdan sonra erken cerrahi gerekebilir.
Gergin omurilik sendromu, omuriliğin omurga kanalının alt bölümündeki dokulara anormal biçimde yapışması ve çocuk büyüdükçe gerilmesi sonucunda ortaya çıkar.
Belirtilerin ilerlediği veya nörolojik işlevlerin risk altında olduğu çocuklarda omuriliği serbestleştiren cerrahi değerlendirilebilir.
Çocukluk çağı beyin tümörlerinin belirtileri tümörün bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve çocuğun yaşına göre değişir.
Çocukluk çağı beyin tümörleri erişkin tümörlerinden hücresel ve moleküler açıdan farklı olabilir. Tanı ve tedavi çocuk beyin cerrahisi, çocuk onkolojisi, çocuk nörolojisi, radyoloji ve patoloji bölümlerinin birlikte çalışmasını gerektirir.
Ameliyatın amacı mümkünse tümörü güvenli biçimde çıkarmak, beyin üzerindeki baskıyı azaltmak ve patolojik tanı için doku elde etmektir.
Cerrahide kullanılabilecek teknolojiler şunlardır:
Tümör hareket, konuşma, görme veya beyin sapı gibi hassas bölgelere yakınsa tamamen çıkarılması her zaman güvenli olmayabilir. Cerrahinin temel amacı tümörü olabildiğince çıkarmakla birlikte çocuğun nörolojik işlevlerini korumaktır.
Chiari malformasyonu, beynin arka alt bölümündeki beyincik dokusunun kafatası tabanındaki açıklıktan omurga kanalına doğru yer değiştirmesidir.
Bazı çocuklarda belirti oluşturmazken bazı vakalarda beyin omurilik sıvısı dolaşımını etkileyebilir.
Belirti vermeyen bazı çocuklar düzenli MR ve nörolojik muayeneyle takip edilebilir. Omurilikte sıvı boşluğu, ilerleyici nörolojik kayıp veya belirgin beyin sapı basısı bulunan hastalarda cerrahi değerlendirilebilir.
Epilepsi nöbetlerinin önemli bölümü ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Ancak uygun ilaçların yeterli dozda kullanılmasına rağmen nöbetler devam ediyorsa ilaç tedavisine dirençli epilepsi düşünülebilir.
Cerrahi değerlendirmede:
birlikte değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri nöbet odağının çıkarılması, bağlantı kesici ameliyatlar, vagus sinir pili ve seçilmiş hastalarda farklı nöromodülasyon yöntemlerini içerebilir.
Çocuklarda düşme ve baş çarpması sık görülür. Her kafa travması beyin ameliyatı gerektirmez. Ancak bazı belirtiler kafa içi kanama veya ciddi beyin hasarını düşündürebilir.
Bu belirtilerde çocuk bekletilmeden acil sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Boyun yaralanması şüphesi varsa gereksiz hareket ettirilmemelidir.
Çocukluk çağında omurilik içinde, omurilik zarlarında veya omurga kemiklerinde tümör gelişebilir.
Görülebilecek belirtiler şunlardır:
Özellikle gece uykudan uyandıran sırt ağrısı ve ilerleyici güç kaybı çocuklarda ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Çocuklarda nadir olmakla birlikte AVM, anevrizma, kavernom ve moyamoya hastalığı gibi damar sorunları görülebilir.
Çocuklarda inme belirtileri yetişkinlere göre daha zor fark edilebilir. Ani nörolojik değişikliklerde acil değerlendirme yapılmalıdır.
Tanı sürecinde çocuğun yaşı, doğum öyküsü, gelişim basamakları ve aile öyküsü değerlendirilir.
Kullanılabilecek yöntemler şunlardır:
Çocuklarda gereksiz radyasyon maruziyetinden kaçınmak önemlidir. Görüntüleme yöntemi çocuğun klinik durumuna ve acil ihtiyaçlarına göre seçilir.
MR iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz ve beyin ile omurilik dokularını ayrıntılı biçimde gösterebilir.
Küçük çocuklar çekim sırasında hareketsiz kalamayabileceği için sedasyon veya anestezi gerekebilir. Bu durumda çocuk, anestezi ekibi tarafından değerlendirilir ve işlem sırasında yakından takip edilir.
Kontrast madde kullanılması gerekiyorsa çocuğun böbrek fonksiyonları, alerji öyküsü ve genel sağlık durumu dikkate alınır.
Her hastalık cerrahi tedavi gerektirmez. Küçük, belirti oluşturmayan veya ilerlemeyen bazı kistler, tümörler ve yapısal farklılıklar düzenli muayene ve görüntülemeyle takip edilebilir.
Ameliyat şu durumlarda değerlendirilebilir:
Cerrahi karar çocuğun büyüme ve gelişimini koruyacak şekilde kişiye özel verilmelidir.
Bütün cerrahi işlemler belirli riskler taşır. Risk düzeyi hastalığın türüne, ameliyat edilen bölgeye, çocuğun yaşına ve genel sağlık durumuna göre değişir.
Olası riskler şunlardır:
Cerrahi planlama sırasında ameliyatın sağlayacağı yarar ile tedavi edilmemiş hastalığın oluşturabileceği risk birlikte değerlendirilir.
İyileşme süresi yapılan ameliyata ve çocuğun ameliyat öncesindeki durumuna göre değişir.
Takip sürecinde şu uygulamalar gerekebilir:
Çocukların sinir sistemi gelişmeye devam ettiği için uzun süreli takip önemlidir. Ameliyat başarılı olsa bile büyümeyle birlikte yeni değerlendirmeler gerekebilir.
Çocuklarda beyin ve omurilik hastalıkları yalnızca cerrahi açıdan değerlendirilmez. Hastalığın çocuğun gelişimi, hareketleri, öğrenmesi, konuşması ve sosyal yaşamı üzerindeki etkileri de dikkate alınır.
Tedavi sürecinde şu bölümler birlikte çalışabilir:
Pediatrik nöroşirürji merkezleri beyin, omurga ve sinir sistemi hastalıklarının çocuklara özgü multidisipliner tedavisine odaklanır.
Aşağıdaki durumlarda çocuk beyin cerrahisi değerlendirmesi gerekebilir:
Ani bilinç kaybı, nöbet, solunum güçlüğü, travma sonrası güç kaybı veya tekrarlayan kusma bulunuyorsa poliklinik randevusu beklenmeden acil sağlık hizmeti alınmalıdır.
Çocuk beyin cerrahisi; bebek, çocuk ve ergenlerde görülen beyin, omurilik, omurga, kafatası ve sinir sistemi hastalıklarının cerrahi tanı ve tedavisiyle ilgilenen uzmanlık alanıdır.
Hidrosefali, kraniosinostoz, spina bifida, gergin omurilik, çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörleri, Chiari malformasyonu, kafa travmaları ve seçilmiş epilepsi vakaları bu alan kapsamında değerlendirilir.
Baş çevresinin hızlı büyümesi, baş şeklinde farklılık, tekrarlayan sabah kusmaları, yeni başlayan nöbet, görme bozukluğu, yürüme kaybı veya ilerleyici kas güçsüzlüğü ayrıntılı inceleme gerektirebilir.
Her çocuk beyin cerrahisi hastalığı ameliyat gerektirmez. Tedavi kararı çocuğun yaşı, gelişim durumu, belirtileri ve görüntüleme sonuçları birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Amaç yalnızca hastalığı tedavi etmek değil; gelişmekte olan sinir sistemini ve çocuğun gelecekteki yaşam kalitesini mümkün olan en yüksek düzeyde korumaktır.
Tıbbi bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesin tanı ve çocuğa özel tedavi planı için Op. Dr. Seyhan Orak veya çocukluk çağı sinir sistemi hastalıkları konusunda deneyimli bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır. Ani bilinç kaybı, nöbet, güç kaybı veya solunum güçlüğünde acil sağlık hizmeti alınmalıdır.